Spreekwoorden en gezegden
De Nederlandse taal staat bol van grappige gezegden en spreekwoorden, ik wil niet zeggen dat wij hier alle spreekwoorden en gezegden op een rij hebben , maar we hebben er wel veel. En we hebben voor allemaal ook een uitleg en soms wel meer dan een. Want het kan zijn dat men niet zo goed weet waar een bepaalde uitdrukking nu vandaan komt. En dat er dus meerdere verklaringen voor zijn. We proberen heir niet een gezegden lijst aan te leggen. We proberen ons plezier in taal met je te delen. En onze verwondering. Taal is natuurlijk een levend iets en de betekenis van een gezegde kan ons daardoor ontgaan. Ik denk dat dat ook de reden is, dat sommige mensen spreekwoorden en gezegden, moeilijk te begrijpen vinden. Neem bijvoorbeeld het gezegde: de lamp hangt scheef, wat zo veel betekent als het geld is bijna op. Als je niet weet dat er vroeger petroleum lampen waren, die een beetje scheef gehangen werden om het laatste restje petroleum op te zuigen, dan snap je die uitdrukking niet.
We hebben het hier niet alleen maar over spreekwoorden, ook gewone woorden bekijken we vaak van alle kanten: waar komen ze vandaan en wat betekenen ze nu nog? Neem bv het woord relmuis? Heet dat beest zo omdat hij altijd ruzie zoekt? Of heeft het een andere reden

Berichten

Gezondheid: en wat spreekwoorden daarover zeggen

Iedereen zegt altijd dat gezond zijn het aller, aller belangrijkste in dit leven is. En dat we dat echt menen dat blijkt wel uit het feit dat het merendeel van de mensen zich min of meer keurig houdt aan de Corona-maatregelen. Heus, die groepjes die je op Facebook en het museumplein ziet, dat zijn de […]

vertoeven

Vertoeven

In een blog gebruikt een vriendin van mij het woord vertoeven. Ik beken schaamteloos dat ik haar hartelijk uitlach en vraag uit welke eeuw ze afkomstig is. De vraag is ten dele het resultaat van mijn verslaving aan de serie Outlander. Een serie waarbij je een jonge vrouw in 1946 door een steen heen valt […]

spreekwoorden over geluk

Het geluk is met de dommen? Spreekwoorden herschrijven

laten we eens wat spreekwoorden herschrijven, ze zijn niet van deze tijd. Zeker niet de spreekwoorden over geluk. Echt eerlijk waar, van de spreekwoorden die over geluk gaan, worden we niet gelukkig.Wat zijn wij toch een zwartgallig volkje! Op zoek naar spreekwoorden over geluk, vind ik er zestien, twaalf daarvan gaan eigenlijk over ongeluk. Lekker […]

vogels

We zijn dol op vogels!

Over vogels en spreekwoorden, het zijn er meer dan je denkt! Is het je wel eens opgevallen, hoeveel spreekwoorden wij erin het Nederlands  op na houden die over vogels gaan? Het zijn er wel honderd. En ze kunnen elkaar flink tegen spreken.Zo vinden vroege vogels de dikste wormen, maar zijn vogeltjes die vroeg zingen (en […]

wind

Over de wind….

Er schijnen in de Nederlandse taal meer dan 100 uitdrukkingen te bestaan die te maken hebben met de wind. Dat is natuurlijk niet zo gek. In ons land waait het nu eenmaal altijd. NEDERland, HOLland, we liggen lager dan laag, we wonen onder de zeespiegel. Geen bergen en geen eeuwig zingende bossen die een beetje […]

vorkje prikken

Woorden die ik dus niet meer wil horen.

Nog even en dit rare, alles omverwerpende jaar zit er op. Ik maak mij niet de illusie dat het klokslag 12 uur op 31 december ineens allemaal anders  zal zijn. Vast niet. Maar langzaam maar zeker zal er volgend jaar vast wel een nieuw normaal ontstaan. Ik doe mijn ogen even dicht en droom van […]

zeuren

Over zeurpieten, jammerhouten en meer van dat soort volk

Het gebeurt mij echt niet vaak. Maar soms wel. Dan heb ik er zo genoeg van he. Zo meer dan genoeg.Waarvan zul je vragen. Ik kan er kort over zijn: van zeuren ! Er  is een liedje van Kinderen voor Kinderen : gemopper, gemekker, gezanik en gezeur, dat is bij ons thuis elke morgen strijk […]

klomp

Over klompen

Deze week blogde ik over het werken in de tuin en dat ik dat op klompen doe. Het verbaast mij echt dat mensen niet veel meer ze gebruiken, ook bij ons op de tuin niet. Ze zijn ooit getest en vergeleken met veiligheidsschoenen. Nou ze waren 500 keer veiliger. Niet kapot te krijgen, die dingen. […]

aardappels

Over de pieper gesproken

Vanmorgen stond ik aardappels te schillen, ik ben namelijk dol op gebakken aardappels, dus ik kook ze in de ochtend en bak ze in de avond.Terwijl is zo de piepers stond te jassen, zoals dat heet dacht ik: wij zijn een volk van aardappeleters, maar volgens mij is dat in onze taal nauwelijks terug te […]

geld stinkt

Geld stinkt toch wel…..

Geld stinkt? of toch niet? Over papa Vespasianus en zoon Titus Natuurlijk ben ik nog lang niet uitgepraat over geld. Laten we eerlijk zijn, wanneer zijn we dat wel?Want tenslotte, komen we eigenlijk altijd net dat ene beetje geld te kort… Nu las ik laatst dat er mensen zijn die denken dat de uitdrukking geld […]

geld

Geld stinkt niet en voor niets gaat de zon op

Het zal jullie helemaal niet verbazen maar er zijn honderden uitdrukkingen over geld. Ja geld is nu eenmaal belangrijk in onze samenleving en dat  is niet bepaald gisteren ontstaan. Dus geen wonder dat we er veel uitdrukkingen mee hebben. We hebben alle tijd gehad om ze te verzinnen. Hoewel er heel veel leuke utdrukkingen over […]

voordeel

Over die deur en dat venster of ieder nadeel heb se…

Het kan even duren, maar dan zie je altijd je voordeel, geloof mij maar Tergend, hemeltergend langzaam gaat het. Duizelingwekkend traag mag ik wel stellen en dan overdrijf ik niet. Ik heb het over mijn rondingen, of eigenlijk: over het niet verdwijnen van die rondingen.Want ik zal je vertellen: die kilo’s horen daar niet. Ze […]

spreekwoord

Hoe denken we over geluk

Een absoluut onwetenschappelijk spreekwoord onderzoek . Gisteren had ik het over gedeeld geluk is dubbel geluk: tijd om eens balans op te maken hoe wij Nederlanders aankijken tegen het verschijnsel: geluk. Hebben wij daar een beetje een band mee, gevoel bij? Ik dook diep in Google: zal ik je eens wat zeggen? Wij kunnen er […]

gekrulde haren

Gekrulde haren….?

Zeiden jullie moeders dat nu ook? “Gekrulde haren, gekrulde zinnen, gekruld van buiten, gekruld van binnen?” Mijn moeder keek daar dan zogenaamd plechtig bij en sprak met sombere stem, dit alles om duidelijk te maken dat het wat haar betreft grote onzin was.Ik vond het altijd leuk als ze dat deed. Het was zo’n belachelijke […]

geit

De rol van de geit

Wandelend over het Floris de Vijfde pad, langs weiland en langs plassen, zie ik met enige regelmaat hier en daar een geit in de wei staan. Dan citeer ik ( snob als ik ben) altijd de eerste regels van het gedicht van Jacqueline van der Waals: Op het geitenweitjeStaat het kleine geitjeBij de groote geit.Geiteke, […]

cliche

Over clichés en verbinden

  Het gebeurt me bijna dagelijks. “Hoe gaat het met je?” wordt me gevraagd. “Goed”, zeg ik. Goed. Het standaard cliché antwoord. Het standaard antwoord rolt zo makkelijk mijn mond uit. Waarom ? Ik kan ook zeggen: “Nou, ik sta net even heerlijk van het zonnetje te genieten.” Of :” ik baal als een stekker, […]

held op sokken

Over sokken, klompen en helden op sokken.

Een held op sokken, is iemand die dus echt helemaal geen held is. Een bangerik, een wezel, een scheitert…Ik heb het hele internet er op nagelezen, maar men is unaniem. Een held op sokken, is geen held. Waar komt de uitdrukking: held op sokken toch vandaan, vroeg ik me laatst af.Hoezo ben je op sokken […]

relmuis

Over de relmuis en het nut van je documenteren.

Relmuis, leuk woord vind je niet? Ik hoorde het laatst en ik was er direct weg van.Dat is nou een woord en daar kan je als schrijfster wat mee! De relmuis en ik.. Genietend dronk ik mijn kopje koffie en keek ik uit over het groen in de straat. In mijn hoofd vormde zich langzaam […]

zwijgende meerderheid

De zwijgende meerderheid

Wie is nu toch eigenlijk die zwijgende meerderheid? En waar komt ze vandaan. Op zoek dus naar deze bijzondere meerderheid. Waar zit ze, wat denkt ze?We moeten haar wel vinden: want wie zwijgt stemt toe, dus als ik die nikszeggende meerderheid voor mijn karretje span, dan ben ik helemaal binnen! Die eerste die dat door […]

loopje

Een ommetje, een loopje

over een loopje en een ommetje en het verschil daartussen Toen de lock down nog intelligent was, ik bedoel toen we ons met z’n allen nog aan de lockdown regels hielden, was wandelen zo ongeveer het enige vermaak wat nog overbleef.Ik vind het prima, mij hadden ze er niet mee: ik maak graag een ommetje. […]

humoren

ik geloof in….humoren?

waarom ik vaak aan de humoren moet denken Er zijn mensen die zeggen dat  ze saggerijnig worden van regen, er zijn mensen die zon nodig hebben om zich vrolijk te voelen. We staan er helemaal niet van te kijken dat veel mensen hun gemoedsgesteldheid verklaren door de weersgesteldheid van het moment. Persoonlijk geloof ik daar niet […]

armoede

Wat valt er over armoede te zeggen

De laatste tijd schrijf ik regelmatig over de armoekeuken, dan is het logisch dat ik mezelf de vraag stel: hoe kijkt men tegen armoede aan? Er zit veel waarheid in de uitspraak van Simon Carmiggelt: rijkdom maakt niet gelukkig, dat heeft het met armoe gemeen. Daar zit een duidelijke kern van waarheid in. Maar, kom […]

lefgozer

Hoe heet een vrouwelijke lefgozer ?

Je bent gewoon een lefgozer, wilde ik tegen een vriendin zeggen. Ze was bijzonder stoer aan het doen en eerlijk gezegd: ik geloofde geen woord van al haar wilde plannen. Maar de woorden stokten me in de keel: mijn vriendin is van alles, maar ze is geen gozer.Voor de goede orde, ‘gozer’ is een van […]

ambacht

12 ambachten, 13 ongelukken.

Een ambacht kiezen. Twaalf ambachten en dertien ongelukken, dat zeiden ze vroeger. Ik heb de term al lang niet meer gehoord. Misschien wel omdat we niet meer van ambachten spreken? We hebben tegenwoordig een beroep… Hoe dan ook, 12 ambachten, 13 ongelukken,  was een heel normale uitdrukking voor iemand, die laten we zeggen, zijn draai […]