Spreekwoorden en gezegden
De Nederlandse taal staat bol van grappige gezegden en spreekwoorden, ik wil niet zeggen dat wij hier alle spreekwoorden en gezegden op een rij hebben , maar we hebben er wel veel. En we hebben voor allemaal ook een uitleg en soms wel meer dan een. Want het kan zijn dat men niet zo goed weet waar een bepaalde uitdrukking nu vandaan komt. En dat er dus meerdere verklaringen voor zijn. We proberen heir niet een gezegden lijst aan te leggen. We proberen ons plezier in taal met je te delen. En onze verwondering. Taal is natuurlijk een levend iets en de betekenis van een gezegde kan ons daardoor ontgaan. Ik denk dat dat ook de reden is, dat sommige mensen spreekwoorden en gezegden, moeilijk te begrijpen vinden. Neem bijvoorbeeld het gezegde: de lamp hangt scheef, wat zo veel betekent als het geld is bijna op. Als je niet weet dat er vroeger petroleum lampen waren, die een beetje scheef gehangen werden om het laatste restje petroleum op te zuigen, dan snap je die uitdrukking niet.
We hebben het hier niet alleen maar over spreekwoorden, ook gewone woorden bekijken we vaak van alle kanten: waar komen ze vandaan en wat betekenen ze nu nog? Neem bv het woord relmuis? Heet dat beest zo omdat hij altijd ruzie zoekt? Of heeft het een andere reden

Berichten

geit

Vooruit met de geit

Buiten heerst een prachtige Indian Summer, die uitnodigt tot de hele dag buiten zitten met vrienden en onder het genot van vele glaasjes koele Chardonnay diepgaand te filosoferen over het leven en zo. Helaas de plicht roept, er moet en stukje komen voor morgen. Dus ik trek mijn toetsenbord naar me toe en zeg aanmoedigend […]

gebakken peren

De gebakken peren.

“Hier”, sprak mijn vriendin, “hebben ze gebakken peren. En dat is lekker.”Om niet met gebakken peren te gaan zitten, maar om ze te consumeren, dat leek me een daad VrouwenPower waardig.Zo gezegd zo gedaan, we bestelden gebakken peren en aten ze met smaak op. Natuurlijk blijf je zitten met het steeltje en de vraag: waarom […]

blauw

Blauw blauw

In Duitsland, zo leerde ik laatst, zeggen ze dat iemand blauw is, als ze bedoelen dat hij dronken is.Ik beweerde vrolijk dat we in Nederland het woord blauw voor van alles gebruiken, maar niet om te vertellen dat iemand is aangeschoten. Helaas nu ik een stukje wil schrijven over de veelzijdigheid van dit woord , […]

mismoedig

Mismoedig zijn.

Er zijn van die dagen, dan overkomt een mens allerlei rampen en rampjes. De meeste zijn klein van aard. En het zijn allemaal rampen waar jij niks aan kan doen.Dat de aardappeloogst in je moestuin mislukt bijvoorbeeld. Of dat de hond weer eens gekotst heeft. Natuurlijk in zijn mand in plaats van daarnaast op de […]

pisang

de pisang

“Ik heb een bananenbrood voor jullie gebakken”, zei onze gastheer. En met een gul gebaar, sneed hij heerlijke dikke plakken af.   ”Waarom noemen we dat toch brood, het is toch een cake”, zuchtte zijn vrouw, met volle mond. Die cake was onweerstaanbaar.“Bij ons  thuis”, antwoorde de gastheer, die van geboorte een Zuid-Afrikaan is, “noemen we […]

wittebroodsweken

Wittebroodsweken

Wittebroodsweken, wat betekent dat eigenlijk, wat bedoelt men ermee en waar komt die naam vandaan? Wat zijn wittebroodsweken: dat zijn de eerste vier of zes weken na het huwelijk, we kijken niet op een paar dagen.In deze periode, zo lees je op internet, hadden de jong gehuwden recht op wat rust en konden ze knus […]

Gezondheid: en wat spreekwoorden daarover zeggen

Iedereen zegt altijd dat gezond zijn het aller, aller belangrijkste in dit leven is. En dat we dat echt menen dat blijkt wel uit het feit dat het merendeel van de mensen zich min of meer keurig houdt aan de Corona-maatregelen. Heus, die groepjes die je op Facebook en het museumplein ziet, dat zijn de […]

vertoeven

Vertoeven

In een blog gebruikt een vriendin van mij het woord vertoeven. Ik beken schaamteloos dat ik haar hartelijk uitlach en vraag uit welke eeuw ze afkomstig is. De vraag is ten dele het resultaat van mijn verslaving aan de serie Outlander. Een serie waarbij je een jonge vrouw in 1946 door een steen heen valt […]

spreekwoorden over geluk

Het geluk is met de dommen? Spreekwoorden herschrijven

laten we eens wat spreekwoorden herschrijven, ze zijn niet van deze tijd. Zeker niet de spreekwoorden over geluk. Echt eerlijk waar, van de spreekwoorden die over geluk gaan, worden we niet gelukkig.Wat zijn wij toch een zwartgallig volkje! Op zoek naar spreekwoorden over geluk, vind ik er zestien, twaalf daarvan gaan eigenlijk over ongeluk. Lekker […]

vogels

We zijn dol op vogels!

Over vogels en spreekwoorden, het zijn er meer dan je denkt! Is het je wel eens opgevallen, hoeveel spreekwoorden wij erin het Nederlands  op na houden die over vogels gaan? Het zijn er wel honderd. En ze kunnen elkaar flink tegen spreken.Zo vinden vroege vogels de dikste wormen, maar zijn vogeltjes die vroeg zingen (en […]

wind

Over de wind….

Er schijnen in de Nederlandse taal meer dan 100 uitdrukkingen te bestaan die te maken hebben met de wind. Dat is natuurlijk niet zo gek. In ons land waait het nu eenmaal altijd. NEDERland, HOLland, we liggen lager dan laag, we wonen onder de zeespiegel. Geen bergen en geen eeuwig zingende bossen die een beetje […]

vorkje prikken

Woorden die ik dus niet meer wil horen.

Nog even en dit rare, alles omverwerpende jaar zit er op. Ik maak mij niet de illusie dat het klokslag 12 uur op 31 december ineens allemaal anders  zal zijn. Vast niet. Maar langzaam maar zeker zal er volgend jaar vast wel een nieuw normaal ontstaan. Ik doe mijn ogen even dicht en droom van […]

zeuren

Over zeurpieten, jammerhouten en meer van dat soort volk

Het gebeurt mij echt niet vaak. Maar soms wel. Dan heb ik er zo genoeg van he. Zo meer dan genoeg.Waarvan zul je vragen. Ik kan er kort over zijn: van zeuren ! Er  is een liedje van Kinderen voor Kinderen : gemopper, gemekker, gezanik en gezeur, dat is bij ons thuis elke morgen strijk […]

klomp

Over klompen

Deze week blogde ik over het werken in de tuin en dat ik dat op klompen doe. Het verbaast mij echt dat mensen niet veel meer ze gebruiken, ook bij ons op de tuin niet. Ze zijn ooit getest en vergeleken met veiligheidsschoenen. Nou ze waren 500 keer veiliger. Niet kapot te krijgen, die dingen. […]

aardappels

Over de pieper gesproken

Vanmorgen stond ik aardappels te schillen, ik ben namelijk dol op gebakken aardappels, dus ik kook ze in de ochtend en bak ze in de avond.Terwijl is zo de piepers stond te jassen, zoals dat heet dacht ik: wij zijn een volk van aardappeleters, maar volgens mij is dat in onze taal nauwelijks terug te […]

geld stinkt

Geld stinkt toch wel…..

Geld stinkt? of toch niet? Over papa Vespasianus en zoon Titus Natuurlijk ben ik nog lang niet uitgepraat over geld. Laten we eerlijk zijn, wanneer zijn we dat wel?Want tenslotte, komen we eigenlijk altijd net dat ene beetje geld te kort… Nu las ik laatst dat er mensen zijn die denken dat de uitdrukking geld […]

geld

Geld stinkt niet en voor niets gaat de zon op

Het zal jullie helemaal niet verbazen maar er zijn honderden uitdrukkingen over geld. Ja geld is nu eenmaal belangrijk in onze samenleving en dat  is niet bepaald gisteren ontstaan. Dus geen wonder dat we er veel uitdrukkingen mee hebben. We hebben alle tijd gehad om ze te verzinnen. Hoewel er heel veel leuke utdrukkingen over […]

voordeel

Over die deur en dat venster of ieder nadeel heb se…

Het kan even duren, maar dan zie je altijd je voordeel, geloof mij maar Tergend, hemeltergend langzaam gaat het. Duizelingwekkend traag mag ik wel stellen en dan overdrijf ik niet. Ik heb het over mijn rondingen, of eigenlijk: over het niet verdwijnen van die rondingen.Want ik zal je vertellen: die kilo’s horen daar niet. Ze […]

spreekwoord

Hoe denken we over geluk

Een absoluut onwetenschappelijk spreekwoord onderzoek . Gisteren had ik het over gedeeld geluk is dubbel geluk: tijd om eens balans op te maken hoe wij Nederlanders aankijken tegen het verschijnsel: geluk. Hebben wij daar een beetje een band mee, gevoel bij? Ik dook diep in Google: zal ik je eens wat zeggen? Wij kunnen er […]

gekrulde haren

Gekrulde haren….?

Zeiden jullie moeders dat nu ook? “Gekrulde haren, gekrulde zinnen, gekruld van buiten, gekruld van binnen?” Mijn moeder keek daar dan zogenaamd plechtig bij en sprak met sombere stem, dit alles om duidelijk te maken dat het wat haar betreft grote onzin was.Ik vond het altijd leuk als ze dat deed. Het was zo’n belachelijke […]

geit

De rol van de geit

Wandelend over het Floris de Vijfde pad, langs weiland en langs plassen, zie ik met enige regelmaat hier en daar een geit in de wei staan. Dan citeer ik ( snob als ik ben) altijd de eerste regels van het gedicht van Jacqueline van der Waals: Op het geitenweitjeStaat het kleine geitjeBij de groote geit.Geiteke, […]

cliche

Over clichés en verbinden

  Het gebeurt me bijna dagelijks. “Hoe gaat het met je?” wordt me gevraagd. “Goed”, zeg ik. Goed. Het standaard cliché antwoord. Het standaard antwoord rolt zo makkelijk mijn mond uit. Waarom ? Ik kan ook zeggen: “Nou, ik sta net even heerlijk van het zonnetje te genieten.” Of :” ik baal als een stekker, […]

held op sokken

Over sokken, klompen en helden op sokken.

Een held op sokken, is iemand die dus echt helemaal geen held is. Een bangerik, een wezel, een scheitert…Ik heb het hele internet er op nagelezen, maar men is unaniem. Een held op sokken, is geen held. Waar komt de uitdrukking: held op sokken toch vandaan, vroeg ik me laatst af.Hoezo ben je op sokken […]

relmuis

Over de relmuis en het nut van je documenteren.

Relmuis, leuk woord vind je niet? Ik hoorde het laatst en ik was er direct weg van.Dat is nou een woord en daar kan je als schrijfster wat mee! De relmuis en ik.. Genietend dronk ik mijn kopje koffie en keek ik uit over het groen in de straat. In mijn hoofd vormde zich langzaam […]