fbpx
Huis en tuin

Denk jij wel eens na over de zakdoek?

zakdoek
Felice
Geschreven door Felice

Overpeinzingen over de zakdoek.

Als dertienjarige las ik Oliver Twist,integraal en helemaal. Oliver Twist en ook alle andere werken van Dickens zijn heerlijk leesvoer voor pubers, maar hoe leuk ook, dat is een ander onderwerp.

Wat mij verbaasde tijdens het lezen was: dat Oliver, toen hij in de dievenbende verzeild raakte, zakdoeken moest stelen. Dat vond ik toch zo bizar! Een portemonnee dat kon ik volgen, maar een zakdoek!

Ik bedacht dat dat in die tijd wel deftig zou zijn geweest of zo… Ik zocht het nooit uit, maar het heeft me ook nooit helemaal los gelaten.
Vandaag besloot ik het uit te zoeken.

Over de zakdoek blijkt een wereld te ontdekken.

In de westerse wereld ontstond de zakdoek pas in de Renaissance, maar de meeste mensen bleven doen wat ze al eeuwen deden: ze snoten hun neus tussen hun vingers.
De zakdoek was een teken van rijkdom, ze werden versierd met kant en borduursels. Om te laten zien dat jij geen boerenpummel was, die zijn neus tussen zijn vingers snoot, lieten de rijken zo’n zakdoek, zogenaamd achteloos uit hun zak bungelen…”Kijk mij”, zei zo’n zakdoek. “Ik ben zo deftig dat ik het me kan permitteren, zoiets smerigs als het snuiten van mijn neus, in een duur stukje textiel te doen”.

Dat had ik als dertien jarige dus al leuk door. De zakdoek als statusobject. Dat is nog iets anders dan een pakje Tempo!

Over zo’n belangrijk lapje textiel moet meer te melden zijn. Kijk nu eens wat een leuke wetenswaardigheden er over zakdoeken te vinden zijn:

In Frankrijk werd het heel mooi een pleuvoir genoemd Een zeg maar “huildoek “
Italië kent  nog  mooiere namen fazoletti ricamato (ricamato = geborduurd) en drapeselli of pannetti da naso (da naso = voor de neus)  Klinkt toch fraai, niet? De Italiaanse vrouwen kenden ook Fazoletti  decoratieve doekjes voor modieuze vrouwen uit die tijd. Dus niks neus in snuiten. Ook op schilderijen uit de 15e eeuw komen vaak zakdoeken voor. Kijk maar eens goed als je voor zo’n oud schilderij staat.

De zakdoek burgert in…

Pas in de 20ste eeuw burgert de zakdoek, of eigenlijk de neusdoek in en kennen we een keur aan zakdoekjes. Grote stevige herenzakdoeken. Zakdoeken met een ruit of tenminste een geruite rand. Of een witte pochette, die nooit als zakdoek werd gebruikt, maar hooguit om een bril op te poetsen. Ik zie het mijn opa nog doen. Oma’s hadden ook zakdoeken, met een bloemetje. Die van mijn oma rook naar lavendel. Je had kinderzakdoekjes met Roodkapje erop en grote boerenzakdoeken.
Met een zakdoek werden de boten met immigranten naar Australië uitgezwaaid.
Een galante jongeman spreidde de hunne uit, zodat de jongedame die zijn hart gestolen had, een droge bips hield als ze op een grasveldje gingen zitten.

Dat alles zijn we verloren met de komst van het papieren zakdoekje. Samen met bergen wasgoed, dat dan weer wel.
Het hindert niet, maar een beetje jammer is het wel. Want waar drogen wij dames prettiger onze tranen mee af, dan met een grote fris gestreken mannenzakdoek?

lees ook Vegen, veegde geveegd

Met dank aan https://hart.amsterdam/nl/page/4457

Like

Over de auteur

Felice

Felice

20 reacties

Geef een reactie