Wat de groei van gokken buiten Cruks zegt over het Nederlandse goklandschap
Het is je vast niet ontgaan dat het Nederlandse goklandschap de afgelopen jaren in Nederland een enorme vlucht heeft genomen. Je ziet het steeds vaker voorbij komen in de openbare ruimte, je hoort van meer mensen in je omgeving dat ze ermee bezig zijn en ook in de politiek is het een hot topic. Het aanbod groeit met de dag en steeds meer Nederlanders vinden het heel normaal om in hun vrije tijd een online gokje te wagen, het is tegenwoordig net zo makkelijk als een film streamen of online shoppen.
Nu online gokken steeds populairder wordt, groeit ook het speelveld en kijken spelers vaker verder dan alleen de aanbieders die een Nederlandse vergunning hebben. Deze staan ook wel bekend als no-Cruks aanbieders, omdat zij buiten het Cruks systeem om opereren. Spelers kiezen daarvoor omdat ze de regels van het Cruks te beperkend vinden of omdat ze bij casino’s met een licentie worden uitgesloten.
Een recente EsportsInsider analyse van no-Cruks bookmakers laat zien dat er een levendige dynamiek ontstaat waarbij consumenten bewust op zoek gaan naar alternatieven die beter aansluiten bij hun persoonlijke wensen, bijvoorbeeld om anoniem te blijven. Dit toont aan dat de moderne speler kritisch is en graag zelf de regie houdt over waar en hoe er gespeeld wordt.
Maar wat zegt deze verschuiving nu eigenlijk over de groei van gokken buiten Cruks en welke conclusies kunnen daar aan verbonden worden? De cijfers liegen er gelukkig niet om en geven een heel goed beeld van hoe wij als Nederlanders omgaan met het nieuwe normaal rondom kansspelen. Dit artikel gaat dieper in op de trends, de enorme groei van spelersaccounts en de balans tussen bescherming en vrijheid, zodat je precies weet hoe het landschap er vandaag de dag voorstaat.
De enorme stijging van het aantal accounts in 2025
Volgens de meest recente uitgave van het Monitoringsrapportage online kansspelen van de Kansspelautoriteit (Ksa) zit de groei er stevig in. In de laatste zes maanden van 2024 stond het aantal spelersaccounts al op 1,19 miljoen per maand, terwijl dat in de eerste 6 maanden van 2024 nog op 1,10 miljoen was.
Dit betekent niet automatisch dat er ook 1,19 miljoen mensen actief spelen, want iemand kan natuurlijk meerdere accounts bij verschillende aanbieders hebben. Online casino’s staan erom bekend dat ze nieuwe spelers lokken met een welkomstbonus, wat er in de praktijk vaak op neerkomt dat je gratis speeltegoed of een aantal gratis spins krijgt. Het is uiteraard niet ondenkbaar dat iemand daar bij meerdere aanbieders gebruik van wil maken.
Uit aanvullende data van onderzoeksbureau GfK blijkt dat er in de tweede helft van 2024 788.000 unieke spelers actief waren bij legale aanbieders. Dit is een schatting die neerkomt op ongeveer 5,4% van alle Nederlandse volwassenen.
De stijging in het aantal accounts lijkt deels te verklaren door een verandering in ons spelgedrag. Sinds er op 1 otokber 2024 nieuwe regels zijn ingevoerd, worden er vaker nieuwe accounts aangemaakt en worden bestaande accounts vaker gebruikt. Gemiddeld is ongeveer 8% van de actieve accounts in een maand nieuw, wat de dynamiek goed weergeeft.
Ook jongvolwassenen weten de weg naar het online entertainment goed te vinden
Een andere opvallende trend die uit de recente cijfers kan worden gehaald, is dat de groep jongvolwassenen van 18 tot en met 23 jaar steeds beter vertegenwoordigd wordt. Volgens het eerder genoemde Monitoringsrapportage online kansspelen waren zij in het najaar van 2025 verantwoordelijk voor maar liefst 23% van alle spelersaccounts. Dit is een aanzienlijk aandeel, zeker als je bedenkt dat het dan om slechts 9,3% van de volwassen bevolking gaat.
Je zou denken dat die groep jongeren dan ook verantwoordelijk is voor een groot deel van de verliezen, maar het tegendeel blijkt waar. Jongeren blijken verrassend gematigd als het om inzetten gaat. Uit de rapportage van de Kansspelautoriteit (Ksa) blijkt dat het gemiddelde verlies per account in deze groep op €37 per maand ligt. Dit is aanzienlijk lager dan bij oudere spelers en hangt logischerwijs samen met hun kleinere bestedingsruimte. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is het inkomen van jongvolwassenen gemiddeld ruim de helft lager dan dat van de rest van de bevolking.
Wat verder opvalt in het speelgedrag van deze digitale generatie, is dat specifieke spellen een duidelijke voorkeur hebben. Waar de totale spelerspopulatie breed inzet, wordt bij jongvolwassenen 29% van het bruto spelresultaat behaald uit sportweddenschappen, tegenover 21% bij de overige spelers.
Gokken buiten de Nederlandse wetgeving om wordt ook steeds populairder
De paniek die er omheen is ontstaan laat je misschien anders denken, maar het overgrote deel van de spelers kiest nog steeds voor de gereguleerde markt. Cijfers laten wel duidelijk zien dat er een verschuiving naar de aanbieders zonder Nederlandse vergunning bezig is.
Uit de monitoringsrapportage blijkt dat de zogenoemde kanalisatiegraad in geld (het deel van het geld dat naar legale aanbieders gaat) in de eerste helft van 2025 is gedaald naar gemiddeld 49%. Dit is een heel belangrijk kantelpun, want de omvang van de illegale markt wordt in deze periode geschat op €617 miljoen, waardoor deze nu iets groter is dan de legale markt van €600 miljoen.
Wat opvalt aan deze groei is dat een groot gedeelte van de spelers nog steeds netjes binnen de lijntjes kleurt. Bij de laatste meting kwam nog steeds naar voren dat 94% van alle spelers alleen kiest voor legale aanbieders. Maar, toch vloeit er meer geld naar het illegale aanbod dan naar het legale. Hoe dat kan? Waarschijnlijk gaat het om een hele specifieke groep spelers, die met een klein clubje grote bedragen inzetten.
Om de groei zo goed mogelijk in te schatten, gebruikt de Kansspelautoriteit een nieuwe methode, waarbij ze kijken naar hoe vaak er via Google wordt gezocht naar illegale gokmerken. Onderzoekers kijken hiervoor naar de data uit de Zoekwoordplanner van Google Ads.
De zachte conclusie die aan deze cijfers wordt verbonden is dat, ondanks de bescherming die de Nederlandse wet biedt, de vraag naar alternatieven groot blijft. Ze denken dat de spelers zich vooral laten leiden door de afweging tussen de veiligheid van het Nederlandse toezicht en de vrijheden die internationale aanbieders wél kunnen bieden.
Speelgedrag verandert en mensen gaan bewuster om met hun budget
Een ontwikkeling die over het algemeen wel als positief wordt gezien, is dat spelers steeds bewuster om lijken te gaan met hun budget. Terwijl het aantal accounts blijft toenemen, daalt het gemiddelde verlies per speler juist. In de eerste helft van 2025 lag het gemiddelde maandelijkse verlies per speler op €119, een daling ten opzichte van het halfjaar daarvoor, toen het nog €146 was.
Dat spelers gematigder zijn geworden is niet helemaal toevallig. Op 1 oktober 2024 zijn er nieuwe regels in werking getreden die spelers beter moeten beschermen, zoals de Beleidsregel verantwoord spelen 2024 en de Regeling speellimieten en bewuster speelgedrag. Het doel van deze regels is dat spelers voor het spelen beter nadenken over hun limieten, wat lijkt te werken.
In de politiek wordt gezocht naar een balans tussen vrijheid en bescherming
Tot slot zijn de meningen in Den Haag over dit onderwerp, op z’n zachtst gezegd, verdeeld. De kritiek die wordt gegeven is soms niet mals. Zo stelde ChristenUnie-leider Mirjam Bikker dat de legalisering van online gokken mislukt is. Samen met het CDA en NSC pleit zij voor radicale stappen, zoals het volledig terugdraaien van de wet of het verhogen van de minimumleeftijd naar 21 jaar, met de bedoeling om jongeren te beschermen.
Toch wil niet zomaar iedere politieke partij zich aansluiten achter zo’n totaalverbod, omdat zij juist denken aan het averechtse effect dat het kan hebben. D66-Kamerlid Hülya Kat stelt bijvoorbeeld dat bij het terugdraaien van de legalisering het gokken zal verdwijnen naar de illegaliteit, waardoor spelers worden blootgesteld aan de gevaren van spelen zonder toezicht. De VVD wil de markt ook niet op slot gooien en pleit daarom in haar programma voor een Europese aanpak van illegale gokbedrijven en meer bevoegdheden voor de Kansspelautoriteit.
De discussie verschuift dus van gokken volledig verbieden, naar het vinden van wat werkt binnen de huidige wet. Zo pleit Söngul Mutluer van GroenLinks-PvdA voor harde grenzen, zoals een verlieslimiet van maximaal €200 per week. Dit systeem wordt in België al toegepast. Tegelijkertijd blijft SP-Kamerlid Michiel van Nispen, die een sleutelrol speelde in het reclameverbod, strijden tegen de marketing van gokbedrijven om te voorkomen dat nieuwe spelers worden aangetrokken, een beetje zoals dat met roken ook ooit is gegaan.
In dit segment van Wakker Nederland (WNL) uit oktober 2024 legt oud minister van Justitie Ivo Opstelten uit waarom hij juist tegen het totaalverbod is. Hij vindt het in de eerste plaats niet nodig en ook niet realistisch, omdat hij ervan overtuigd is dat spelers altijd hun weg naar het spelaanbod zullen vinden. Hij gebruikt de uitdrukking ‘Het paard achter de wagen spannen’ om zijn overtuiging kracht bij te zetten.
Een volwassen speelmarkt
In 2021 was de gokmarkt nog wat onstuimig, maar nu lijkt het erop dat de sector volwassen aan het worden is en steeds meer in balans raakt. In Den Haag zal de strijd tussen eigen vrijheid en strenge bescherming nog wel even door blijven gaan, maar in de werkelijkheid ligt de regie bij jou. Kies bewust en blijf jezelf informeren over het veranderende aanbod. Blijf slimme keuzes maken en zorg er zo voor dat de spanning gezond blijft.
Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!