Vrouwen in sprookjes: altijd de stiefmoeder

Waarom zijn de vrouwen in sprookjes zo de boze heks of de stiefmoeder, waarom zijn vrouwen in sprookjes zo vaak slecht en gemeen ? Het is maar een vraag…

Denkend en schrijvend over sprookjes viel me ineens iets op. Iets wat zo voor de hand liggend is en zo overduidelijk, dat ik het tot nu toe niet gezien had.

Waar zijn de gemene mannen

In vrouwen in sprookjes zijn altijd de slechteriken. Goed er mag zo af en toe eens een koning tussen zitten die een prinses gevangen houdt, die hij door een draak laat bewaken, maar daarmee hebben we de nare mannen dan ook wel gehad. Is het ooit een vader die de kinderen in het bos achterlaat? Nou alleen maar als het van zijn vrouw moet…. Gooit een vader zijn dochter de put in om een spoel op te duiken? Is het de vader die een van de dochters in huis al het werk laat doen? Dacht het niet. Behalve in Repelsteeltje vind ik geen nare mannetjes in sprookjes.

de stiefmoeder heeft het gedaan

Het is altijd de stiefmoeder die het gedaan heeft. Nooit een woord over de vader (en waar een stiefmoeder is, is geheid een vader) die kennelijk de moeder gewoon haar gang maar laat gaan….  Nou is dat misschien wel een beetje uit het leven gegrepen….

Hoe komen de vrouwen in sprookjes aan die nare rollen? Daar vond ik schrikbarend weinig literatuur over. (Mocht jij er een goed boek of artikel over hebben, laat het me weten)

Drie verklaringen voor de rol van vrouwen in sprookjes

1 De Freudiaanse:
De dochter ziet de stiefmoeder mogelijk als een natuurlijke concurrent met wie ze de genegenheid van de vader moet delen. Het is dus in feite niet de stiefmoeder die zo erg is: het is het beeld dat de stiefdochter van haar heeft. Die Freud toch…

2 De Feministische:
Monotheïstische godsdiensten creëerden een negatief vrouwbeeld, in contrast met een superieur manbeeld. Met als toppunt, die ene mannelijke god en als dieptepunt die slechte vrouw.

3 De Economische:
In vroeger tijden kwam het veel vaker voor dat een weduwnaar met kinderen een weduwe met kinderen huwde. Dan moest ineens het geld wat de man inbracht door veel meer kinderen gedeeld worden. Reken maar dat de weduwe ervoor zorgde dat de hare niks te kort kwamen.

Lees ook: de heks en geloven in sprookjes