Vrouwenpower

voor vrouwen die weten wat ze willen

Klein geluk

Exit mediation: in overleg afscheid nemen van je werkgever

Soms is de relatie tussen een werknemer en een werkgever zo verstoord dat beide partijen niet meer met elkaar verder willen. Dit artikel beschrijft wat exit mediation is, hoe een traject verloopt en waar je op let bij afspraken over een vertrek.

Wat is exit mediation?

Exit mediation is mediation voor de situatie waarin een medewerker een organisatie verlaat. Beide partijen willen dan uit elkaar, maar zijn het nog niet eens over de voorwaarden. Het traject is vrijwillig en beide partijen stemmen ermee in. Samen zoeken zij naar afspraken over de vertrekregeling.

De aanleiding kan verschillen. Soms gaat het om een ontslag met wederzijds goedvinden, waarbij de verhoudingen nog goed zijn. In andere gevallen spelen langdurige ziekte of een arbeidsconflict een rol, bijvoorbeeld pesten, discriminatie op de werkvloer of een conflict met collega’s of de werkgever. Volgens Uw ArbeidsMediator onderzoeken de mediators in de meeste gevallen eerst of herstel van de relatie mogelijk is. Lukt dat niet, of staat vooraf al vast dat voortzetting geen optie is, dan volgt exit mediation.

Hoe verloopt een exit mediation?

De mediator begeleidt de gesprekken en is neutraal en onafhankelijk. Het traject volgt in grote lijnen de fasen van arbeidsmediation. Het begint met een vertrouwelijk intakegesprek met de mediator, volgens Uw ArbeidsMediator met werknemer en werkgever afzonderlijk. Daarna volgen een of meer gezamenlijke gesprekken waarin de belangen en de mogelijke oplossingen worden onderzocht. Vervolgens onderhandelen de partijen over een akkoord dat voor beiden acceptabel en haalbaar is. Tot slot worden de afspraken schriftelijk vastgelegd. Op verzoek begeleidt de mediator ook de afwikkeling met HR of een jurist.

Een neutrale gesprekspartner kan de gesprekken soepeler laten verlopen. Spelen boosheid, teleurstelling of frustratie een rol, dan probeert de mediator die bespreekbaar te maken. Beide partijen krijgen voldoende tijd om over het besprokene na te denken. Als werknemer voel je je misschien de ondergeschikte partij. Door de begeleiding van de mediator hoef je niet het gevoel te krijgen dat je onder druk wordt gezet. Werknemers kunnen bij exit mediation via Uw ArbeidsMediator rechtstreeks contact opnemen met een mediator over hun situatie.

Waar let je op bij een vertrekregeling?

De mediator oordeelt niet over voorstellen of afspraken en is voorzichtig met het geven van advies. Eventueel kan de mediator, bijvoorbeeld in een individueel gesprek, aangeven of voorstellen enigszins overeenkomen met wat in vergelijkbare gevallen gebruikelijk is. Beide partijen blijven zelf verantwoordelijk voor hun keuzes. Het is daarom raadzaam om ook een advocaat te raadplegen die gespecialiseerd is in arbeidsrecht.

Een werknemer bouwt vanaf de eerste dag recht op een transitievergoeding op van een derde maandsalaris per dienstjaar. Dat geldt voor vrijwel iedere werknemer bij ontslag. Bij een ontslag met wederzijds goedvinden, dat in een vaststellingsovereenkomst wordt vastgelegd, doe je in principe afstand van dat recht. Volgens Uw ArbeidsMediator wordt in zo’n overeenkomst doorgaans toch een financiële regeling getroffen die minstens zo hoog is als de transitievergoeding. Of je recht hebt op een WW-uitkering, kan afhangen van de vraag of de overeenkomst aan de eisen van het UWV voldoet en bij wie het initiatief voor het vertrek lag. Het is verstandig dit vooraf met een advocaat te bespreken.

Volgens Uw ArbeidsMediator bevat een vaststellingsovereenkomst een bedenktijd van twee weken waarin de werknemer van de overeenkomst kan afzien. Staat die termijn niet in de overeenkomst, dan wordt hij verlengd tot drie weken. Bij een afscheid let de mediator volgens het netwerk ook op de menselijke kant, zoals het afscheid van collega’s, een passende afsluiting van de werkperiode en het schrijven van een aanbeveling.

Gabriëlle Gijsberts is arbeidsjurist en MfN-registermediator in Noord-Holland en Utrecht. Zij werkte als advocaat gespecialiseerd in arbeidsrecht, begeleidde in die rol veel reorganisaties en bemiddelde dagelijks in geschillen tussen werkgever en werknemer. Sinds 2017 werkt zij als fulltime mediator, onder meer voor bedrijven en organisaties, werknemers en hun advocaten of juristen en arbo-instellingen.

Wat levert exit mediation op?

Een goede vertrekregeling kan de financiële gevolgen van het ontslag beperken en de kansen op de arbeidsmarkt vergroten. Ook voor de werkgever heeft een goed vertrek voordelen. Een ontslag kan uitmonden in een langdurige en kostbare juridische procedure, en organisaties die vertrekkende werknemers slecht behandelen, kunnen reputatieschade oplopen.

Werk je in een kleine branche of woon je in dezelfde regio, dan kom je je voormalige werkgever later mogelijk weer tegen. In die situatie is het gunstig dat de relatie netjes is afgesloten.

Veelgestelde vragen over exit mediation

Wat is exit mediation precies?

Exit mediation is een vrijwillig traject waarbij een onafhankelijke mediator een werkgever en werknemer begeleidt bij het maken van afspraken over het beëindigen van hun arbeidsrelatie. Het doel is om samen tot een passende vertrekregeling te komen zonder langdurige juridische procedures.

Hoe lang duurt een exit mediation traject?

De duur hangt af van de complexiteit van het arbeidsconflict en de bereidheid van beide partijen om afspraken te maken. Soms zijn enkele gesprekken voldoende, terwijl ingewikkelde situaties meerdere bijeenkomsten vereisen.

Heb je bij exit mediation recht op een transitievergoeding?

Bij ontslag met wederzijds goedvinden bestaat niet automatisch een wettelijk recht op een transitievergoeding. Wel kunnen werkgever en werknemer een ontslagvergoeding afspreken in de vaststellingsovereenkomst. De hoogte daarvan is onderdeel van de onderhandelingen.

Behoud je recht op WW na exit mediation?

Een WW-uitkering is mogelijk wanneer de vaststellingsovereenkomst aan de voorwaarden van het UWV voldoet en de werknemer aan de overige WW-voorwaarden voldoet. Onder meer het initiatief voor het ontslag, de ontslagreden en de geldende opzegtermijn zijn belangrijk. Laat de overeenkomst daarom vooraf juridisch controleren.

Kun je terugkomen op een getekende vaststellingsovereenkomst?

Ja. Een werknemer heeft bij een schriftelijke beëindigingsovereenkomst doorgaans een wettelijke bedenktijd van 14 dagen. Vermeldt de werkgever deze bedenktijd niet schriftelijk in de overeenkomst, dan bedraagt de termijn drie weken.

Wat gebeurt er als exit mediation niet lukt?

Wanneer werkgever en werknemer geen overeenstemming bereiken, eindigt het mediationtraject zonder vertrekregeling. Beide partijen kunnen vervolgens andere mogelijkheden onderzoeken, zoals verdere onderhandelingen of een juridische procedure. De gesprekken tijdens mediation zijn in beginsel vertrouwelijk volgens de gemaakte mediationafspraken.

like Like